Omurilik Yaralanmaları

Omurilik Yaralanmaları Nedir?

Omurilik yaralanmaları, omurga içindeki sinir dokusunun travma, hastalık ya da vasküler nedenlerle hasar görmesi sonucu ortaya çıkar. Yaralanma düzeyine ve tam mı (tam kesinti) yoksa kısmi mi olduğuna bağlı olarak hastada değişen derecelerde hareket kaybı, his kaybı ve otonom sinir sistemi etkilenmesi gözlemlenir. Boyun bölgesi yaralanmaları tetrapleji (4 ekstremitede tutuluş), bel bölgesi yaralanmaları ise parapleji (her iki bacakta tutuluş) ile sonuçlanabilir.

Omurilik Yaralanmalarının Nedenleri

• Trafik kazaları
• Yüksekten düşme
• Spor yaralanmaları (dalış, rüzgâr sörfü vb.)
• Silahlı yaralanmalar ve delici-kesici travmalar
• Tümörler ve omurga metastazları
• Omurga enfeksiyonları (spondilodiskit)
• Vasküler olaylar (spinal enfarkt)

ROMMER'de Omurilik Yaralanması Rehabilitasyonu

Omurilik yaralanmasının ardından rehabilitasyon, hastanın kalan nörolojik potansiyelini en üst düzeye çıkarmak, komplikasyonları önlemek ve bağımsız yaşam becerilerini kazandırmak amacıyla planlanır. ROMMER'nin çok disiplinli ekibi şu bileşenleri bir arada yönetir:

• Fiziksel Güçlendirme Programı: Korunan kas gruplarının güçlendirilmesi ve üst ekstremite bağımsızlığının geliştirilmesi için yoğun egzersiz programı uygulanır.
• Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonu (FES): İşlevini yitirmiş kaslara elektrik uyarısı verilerek hem kuvvet hem de kardiyovasküler kondisyon desteklenir.
• Robotik Yürüyüş Eğitimi: Robotik cihazlarla nöral plastisiteyi uyaran yoğun yürüyüş rehabilitasyonu uygulanır.
• Ergoterapi ve Günlük Yaşam Eğitimi: Tekerlekli sandalye kullanımı, transfer teknikleri, banyo-tuvalet bağımsızlığı ve ev adaptasyonu sağlanır.
• Solunum Rehabilitasyonu: Özellikle yüksek servikal yaralanmalarda solunum kaslarının güçlendirilmesi ve sekresyon yönetimi planlanır.
• Nörojenik Mesane-Bağırsak Yönetimi: Ürolog ve gastroenteroloji ile iş birliği içinde aralıklı kateterizasyon, beslenme ve bağırsak eğitim programı uygulanır.
• Psikososyal Destek: Hasta ve yakınlarının yaralanmanın psikolojik yüküyle başa çıkabilmesi için psikiyatri ve klinik psikoloji desteği sunulur.

Nörolojik İyileşme ve Beklentiler

Nörolojik iyileşmenin büyük bölümü ilk 6-12 ayda gerçekleşir; bu nedenle erken dönem yoğun rehabilitasyon en kritik süreçtir. Kısmi (inkomplet) yaralanmalarda fonksiyonel kazanım potansiyeli daha yüksektir. Tam (komplet) yaralanmalarda ise hedef bağımsız yaşam becerilerini geliştirmek, komplikasyonları önlemek ve yaşam kalitesini korumaktır. ROMMER'de her hasta için gerçekçi ve ulaşılabilir hedefler belirlenir, ilerleme düzenli olarak ölçülür ve program buna göre güncellenir.