Medikal veya cerrahi ortopedik tedavi gerektiren hastalarda, hastayı eski haline döndürmek için uygulanan fizik tedavi girişimlerine ortopedik rehabilitasyon denir.
Ortopedik ameliyatlar, alçı uygulamaları, atel uygulamaları, protez uygulamaları sonrasında hastaların eklemlerinde genellikle sertlik ve katılık oluşmaktadır. Alçı veya atel tedavisinden sonra, hasta o eklemini eskisi kadar yumuşak ve rahat kullanamamaktadır. Bunun nedeni de eklem ve ekleme bağlı olarak kaslarda yaşanmış olan hareketsizliktir.
Ortopedik rehabilitasyon, fizik tedavi ve rehabilitasyon alanlarında özelleşmiş bir alt birim olup oldukça yoğun bir hastalık grubuna bakmaktadır. Ortopedik rehabilitasyona uygun olan hasta, fizik tedavi uzmanı tarafından değerlendirildikten sonra hastaya özel rehabilitasyon programı hazırlanır ve bu süreçte hasta ve fizyoterapist birebir çalışmaya başlar. Tedavinin süresi ve yapılacak seans sayısı hastanın problemlerine göre değişkenlik gösterir.
Ortopedik rehabilitasyon konservatif ya da cerrahi tedavi gerektiren kas iskelet sistemine ait tüm ortopedik vakalarda uygulanır. Ortopedik girişim(ameliyat, alçı, atel, protez vb.) öncesi ve sonrasında hasta değerlendirilerek yakın, orta ve uzun vadeli fizik tedavi planı hazırlanmalıdır. Ortopedi ve fizik tedavi uzmanı ve yardımcılar ile birlikte hastanın geleceğine yönelik planlar masaya yatırılmalı ve daha ilk başta ortopedik rehabilitasyon protokolü oluşturulmalıdır.
Yapılan iş hastayı sadece fonksiyonel açıdan en üst seviyede iyilik düzeyine getirmek ve rehabilite etmek değil, aynı zamanda hastanın mevcut durumunu ve yapılan cerrahiyi de korumaktır. Ortopedik rehabilitasyon;
Ortopedik rehabilitasyon uygulanmasının amaçları, hastanın iskelet yapısındaki bozukluklar nedeniyle kaybedilen vücut işlevlerini geri kazandırmak ya da iyileştirmektir. Amaç yapılan tedavi sonucunda hastayı eski sağlıklı ve en yakın haline getirmek, işine ve mesleğine geri döndürmek, tekrar üretici pozisyona getirerek başkasına muhtaç olmadan yaşamasını sağlamaktır.
Ortopedik rehabilitasyon yapılacak hasta, tedaviyi yapan ortopedi uzmanının da görüşü alınarak fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı ve fizyoterapist tarafından değerlendirildikten sonra özel rehabilitasyon programına hazırlanır. Rehabilitasyon süreci hastanın potansiyeli, hastanın tedaviye katkısına ve uyumuna göre fizyoterapistlerle birebir çalışma sonucunda belirlenir.
Bu tabloların hepsi ortopedik rehabilitasyonu programı içinde ele alınırlar. Ortopedik rehabilitasyon bir ekip işidir. Ekipte ortopedi uzmanı, FTR uzmanı, fizyoterapist, hemşire, psikolog, ergoterapist, ortez ve protez uzmanları gibi değişik disiplinlerden yetişmiş personeller bulunmalıdır.
Ortopedik rehabilitasyonun süresi hastalığın türüne, ameliyat geçilip geçilmediğine ve hastanın tedaviye uyumuna göre değişir. Bazı hastalarda birkaç hafta içinde belirgin iyileşme görülürken, ciddi cerrahi sonrası süreçlerde rehabilitasyon aylar sürebilir. Düzenli seans ve ev egzersizleri süreci ciddi şekilde hızlandırır.
Seans sayısı tamamen kişiye özel belirlenir. Hafif kas ve eklem problemlerinde 10-15 seans yeterli olabilirken, protez ameliyatı veya bağ yaralanmaları sonrası bu sayı 30 seans ve üzerine çıkabilir. Tedavi planı ilk değerlendirmede belirlenir ve süreç içinde güncellenir.
Rehabilitasyon sürecinde bazı egzersizler sırasında hafif ağrı veya zorlanma hissi normaldir. Ancak bu ağrı kontrol altındadır ve tedavinin bir parçasıdır. Uzman fizyoterapist eşliğinde yapılan uygulamalar sayesinde ağrı yönetilir ve hastanın konforu ön planda tutulur.
Birçok hastada ortopedik rehabilitasyon sayesinde günlük yaşam aktivitelerine büyük ölçüde dönüş sağlanır. Ancak iyileşme oranı; yaş, hastalığın seviyesi, ameliyatın türü ve hastanın egzersizlere uyumu gibi faktörlere bağlıdır. Erken başlanan ve düzenli sürdürülen rehabilitasyon, en yüksek başarıyı sağlar.
Editör :
Osman SAKİN
Güncelleme Tarihi :
11 Ekim 2025
Telefon : 0552 808 16 25
2026 – © Tüm Hakları Saklıdır.
Fizik Tedavi – Bursa Fizik Tedavi