Huzursuz Bacak Sendromu Tedavisi
Huzursuz bacak sendromu (HBS), uzun süreli yani kronik bir hastalıktır. Huzursuz Bacak Sendromu bacaklarda rahatsızlık hissi ile ortaya çıkan, uykuya dalma ve uykuyu sürdürmeye zorlaştıran ve bazen ailevi özelliği de olan bir hastalık grubudur.
Huzursuz Bacak Sendromu Nedenleri ?
Huzursuz bacak sendromunda ailesinde bu hastalık öyküsü bulunan kişilerin risk grubunda yer aldığı bilinmektedir. Genetik yatkınlığın dışında hastalık bir çok nedene bağlı ortaya çıkabilir ancak bu nedenler kontrol altına alındığında, hastaların önemli ölçüde rahatladığı görülmektedir. Huzursuz bacak sendromuna neden olan başlıca faktörler; B12 vitamin eksikliği, diyabet, böbrek yetmezliği, sigara kullanımı, fibromyalji, stres, kas hastalıkları olarak tanımlanabilir.
Huzursuz Bacak Sendromu Belirtileri Nelerdir ?
Hastalar akşam yatağa yattığında bacaklarında ağrı hissediyor ve bacağını koyacak yer bulamıyordur. Neredeyse yorganı ile kavga halindedir. Hastalar genellikle yakınmalarını tam tarif edememekle birlikte bacaklarda rahatsızlık, yanma, karıncalanma, germe hissi, ağrı ve uyuşmadan şikayet ederler. Akşamüstü ve gece yatarken bacaklar hareketsizken ortaya çıkan bu yakınmaları olan hastalar kalkıp dolaştığında, bacaklarını hareket ettirdiğinde veya masaj yapıldığında rahatladıklarını ifade ederler.
Huzursuz bacak sendomu bazı dönemlerde düzelmeler (remisyon) bazı dönemlerde ise alevlenmeler (relaps) ile seyredebilir. Örneğin gebelik dönemlerinde alevlenmeyi arttırıp semptomların artış göstermesine neden olabilir. Ayrıca aşırı fiziksel aktivite, çok sıcak veya soğuğa maruz kalma, uykusuz kalma, bazı ilaçlar, alkol, kafein hastalıkta alevlenmelere yol açabilir.
Huzursuz Bacak Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?
Huzursuz bacak sendromu tanısı, genellikle hastanın şikayetleri ve klinik bulgular doğrultusunda konulur. Bu sendrom için kesin sonuç veren tek başına bir laboratuvar testi veya görüntüleme yöntemi bulunmamaktadır. Tanı sürecinde hekim, hastanın bacaklarındaki rahatsızlık hissinin ne zaman başladığını, hangi durumlarda arttığını ve hareketle azalıp azalmadığını ayrıntılı olarak sorgular. Semptomların özellikle akşam ve gece saatlerinde, istirahat halindeyken belirginleşmesi ve hareketle geçici olarak hafiflemesi, huzursuz bacak sendromu tanısında önemli ipuçları arasında yer alır. Bunun yanı sıra hastanın tıbbi geçmişi, aile öyküsü ve kullandığı ilaçlar da değerlendirme sürecinin bir parçasını oluşturur.
Huzursuz bacak sendromu belirtilerine yol açabilecek diğer sağlık durumlarını dışlamak amacıyla hekim tarafından bazı kan testleri istenebilir. Bu testler arasında demir düzeyi, ferritin, böbrek fonksiyon testleri, tiroid hormonları ve vitamin B12 gibi parametreler yer alabilir. Özellikle demir eksikliğinin tespiti, tedavi planının şekillenmesinde belirleyici olabilir. Bazı hastalarda uyku apnesi veya diğer uyku bozukluklarının da eşlik edip etmediğini anlamak için uyku uzmanına yönlendirme yapılabilir. Fizik muayene ve nörolojik değerlendirme de tanı sürecinin bir parçası olarak uygulanabilir. Tüm bu adımlar, doğru tanının konulması ve kişiye uygun tedavi yaklaşımının belirlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Huzursuz Bacak Sendromu Olan Kişiye Neler Önerilir ?
Öncelikle hastanın yatak odasının sıcaklığı normal olmalıdır. Ayrıca hastanın rahat pijamalar kullanılması, aynı saatte uyuyup aynı saate uyanma, gündüz mümkün olduğunca uyumama, düzenli bir uyku uyanıklık döngüsünün oluşturulması gerekir. Hastalığın şikayetlerini şiddetlendirdiği bilinen alerji giderici ve beyinde dopamin düşürücü ilaçlardan uzak durulmalıdır. Günlük en az 45 dakika egzersiz yapılmalı, en az 1,5-2 lt bardak su içilmelidir. Fazla sıcak havalar sendromun belirtilerini tetikleyebilir.
Huzursuz Bacak Sendromu Tedavi Edilebilir mi ?
Huzursuz bacak sendromunun tedavisinde birçok ilaç kullanılmakla birlikte ilk olarak eşlik edebilen hastalıkların ve metabolik bozuklukların saptanması ve tedavisi gerekmektedir. Hastaların çoğunda kolaylaştırıcı nedenler tedavi edilse de (anemi, vitamin eksikliği vb.) yakınmalar devam edebilmektedir. Hafif şiddette yakınmalar masaj, sıcak-soğuk uygulama, egzersiz, tetikleyen ilaçlardan ve kafeinden uzak durma ile gerileyebilir.
Huzursuz bacak sendromunun orta ve şiddetli düzeyde seyrettiği hastalarda ise ilaç tedavisi başlanır. Yakından takip edilen bu hastalarda doz ayarlaması yapılarak hastalığın aktivitesi baskılanır. İlaç tedavisi ile hastaların çoğunda oldukça yüz güldürücü sonuçlara ulaşılması mümkündür.